این نمایشگاه که برای نخستین بار به همت هيئت شهدا و با همکاري موسسه اطلس تاريخ شيعه در دهه آخر ماه صفر و همزمان با ایام مبارک دهه فجر، در شهر قزوین برپا شد، برخی از محصولات و تولیدات مؤسسه اطلس تاریخ شیعه را در قالب پوستر، بنر، ماکت، جزوه و کتاب در معرض دید بازدیدکنندگان شهر قرارداده است که با کمی دقت می­توان به عمق کارو ارزش و اهمیت آن به خصوص برای فهم بهتر تاریخ اسلام و شرایط حاکم بر دوران معصومان علیهم السلام پی برد. از جمله تولیدات جذاب این نمایشگاه که گاهی موجب حیرت بازدید کنندگان می­شود بافت شهری مکه در صدر اسلام و منزل حضرت رسول صلی الله علیه وآله در این شهر است که به گفته کارشناسان، برای اولین بار با چنین دقتی در جهان اسلام تولید شده است، عده­ای از بازدید کنندگان معتقدند زحمات و تحقیقات زیادی برای این تولیدات انجام گرفته است. نقشه مسیر هجرت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم از مکه به مدینه، جنگ­های صدر اسلام و مشخص کردن جزئیات تاریخی و جغرافیایی آن بر روی نقشه­ها مانند نقشه بدر، احد، خندق، خیبر و نقشه واقعه غدیر و محل دقیق آن را می­توان از کارهای قابل توجه این مجموعه نام برد که با توضیحات کارشناسان محترم تاریخ و جغرافیای تاریخی مؤسسه اطلس تاریخ شیعه، بازدیدکنندگان را به فضای صدر اسلام و دوران رسول خدا صلی الله علیه و آله رهنمون می­سازد.

همچنین ماکت مسیر حرکت امام حسین علیه السلام از شهر مدینه تا کربلا که به صورت توپوگرافی و جانمایی منازل بین مسیر و ناهمواری­ها، حرّه­ها و مرزهای جغرافیای کشورها تولید شده است، یکی از جذاب­ترین ماکت­هایی است که تا به حال از مسیر امام حسین علیه السلام دیده بودیم و توانسته است مخاطب زیادی را در نمایشگاه به خود اختصاص دهد.

یکی دیگر از واحدهای فعال مؤسسه اطلس تاریخ شیعه، کانون نشر احکام است که با تولید رساله مصور، حرکتی نو و مفید را در کشور ایجاد کرده و در نشر احکام شرعی گامی مؤثر برداشته است.

دیدن تصویر در کنار مسأله فقهی علاوه بر آنکه در فهم دقیق مطالب کمک شایانی می­کند، می­تواند برای یاد سپاری احکام بسیار مفید باشد. ابتکار دیگری که مسؤولان نمایشگاه انجام داده­اند طرح سوالات چهارگزینه ای از پوسترهای احکام است که خود این حرکت باعث فراگیری و جذب مخاطبان به احکام شرعی می­شود و لذا معمولاً عده­ای را در نمایشگاه مشغول پاسخ دادن به برگه­ها می­بینیم.

این نمایشگاه تا پنج شنبه­ همین هفته ادامه دارد و تا کنون نایب رئیس محترم مجلس شورای اسلامی، ریاست اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، برخی از مسوولان استان، فرماندهان سپاه و بسیج، علما و روحانیون استان و همچنین حجة الاسلام والمسلمین پناهیان از این نمایشگاه بازدید کرده و فعالیت­های مؤسسه اطلس تاریخ شیعه را مورد تقدیر قرار داده­اند.

از خدمات و محسّنات این مؤسسه همین بس که بزرگانی چون حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، آیت الله العظمی سبحانی، علامه مرتضی عاملی و حضرت آیت الله خوشوقت، برخی فعالیت­های این مؤسسه را به طور خاص شایسته تقدیر دانسته­اند و مطالبی نیز در این خصوص به نگارش درآورده­اند.

متن پیام حضرت آیت الله  خوشوقت که در شناسه این مؤسسه نیز به چاپ رسیده، این چنین است:

بحمدالله مؤسسه اطلس تاریخ شیعه با محتوایی غنی، علمی و راه­بردی شایسته، ضمن نوآوری در شیوه ارائه تاریخ و جغرافیای تاریخی اسلام و دیگر رشته­های علوم اسلامی توانسته است گامی مفید و مؤثر در دفاع از مکتب اهل بیت علیهم السلام بردارد.

از خدای متعال قبول این حرکات صادقانه و رضایت از این خدمت بی نظیر را خواستارم.

عزیز خوشوقت

تهران/ شعبان ۱۴۲۷

حجة الاسلام و المسلمین علیرضا محمدی نژاد که سرپرستی کارشناسان اعزامی مؤسسه اطلس تاریخ شیعه را در این نمایشگاه به عهده دارند در خصوص معرفی این مؤسسه واهداف و فعالیت­های پیش روی آن توضیحاتی داده­اند که در ادامه خواهد آمد:

بسم الله الرحمن الرحیم

مؤسسه فرهنگی – هنری اطلس تاریخ شیعه تحت اشراف حضرت آیت الله خوشوقت (حفظه الله) که از فقهای بزرگ وعلمای اخلاق شیعه به شمار می­روند، با مدیریت شایسته استاد حجة الاسلام والمسلمین ابوالفضل بنایی کاشانی، حدود ده سال است که در عرصه تولید علم، گامی مهم در نوآوری­های علمی و روش ارائه و ایجاد جاذبه­های هنری و دیداری برداشته و تولیدات نو، علمی، متقن و قابل تحسینی پدید آورده است.

این مؤسسه در حال حاضر در قالب گروه­های تاریخ و جغرافیای تاریخی، پژوهش­های قرآنی و روایی و کانون نشر احکام به فعالیت­های خود ادامه می­دهد.

یکی از مهم­ترین آثار این مجموعه که از همان آغاز تأسیس به طور جدی و با اشراف علمی حضرت آیت الله خوشوقت (حفظه الله) و نظارت جغرافیایی دکتر عیسی گلوردی (ریاست سابق سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح) شروع شد، تألیف مجموعه ۱۰ جلدی «اطلس تاریخ اسلام» است که حقیقتاً کاری فرا ملّی و افتخاری برای  جوامع شیعی به شمار می­رود که با استقبال علما و مراکز علمی و تخصصی کشورهای مختلف مواجه شده است.

این کتاب که با همکاری حدود ۱۴ نفر از فضلای حوزه علمیه قم آغاز شد، اکنون که نزدیک به یک دهه از تحقیقات آن می­گذرد بحمدالله پس از چاپ جلد اول، جلد دوم و سوم خود را آماده چاپ دارد و در سال جاری نیز محققین مؤسسه به تدوین دوران امیرمؤمنان علی علیه السلام مشغول هستند.

رویکرد اصلی این مجموعه آشنا کردن مخاطبان در سطوح عالی علمی و فرهیختگان، مؤلفان ومحققان تاریخ و سایر علوم اسلامی با فضای زمانی و مکانی و جو حاکم بر دوران زندگی معصومین علیهم السلام و به عبارتی آشنایی با دوران نزول آیات و صدور روایات را عهده دار می­باشد.

جلد اول این کتاب با عنوان زمینه­ها به چاپ رسیده است و ترجمه عربی آن نیز آماده چاپ می­باشد.

اطلس تاریخ اسلام، چندی قبل در نمایشگاه مشکات که ویژه مؤسسات نوآور و منتخب حوزه علمیه قم، جهت بازدید مقام معظم رهبری (حفظه الله) برپا شد، مورد توجه رهبر معظم انقلاب قرار گرفت و ایشان در عباراتی ثمرات تولید و تألیف این کتاب را این­طور بیان فرمودند:

این کار شما (اطلس تاریخ اسلام) دو فایده دارد:

اولاً مطالب تاریخی را روشن­تر بیان می­کند و ثانیاً بعضی از مسائل فقهی را برای استنباطِ بهتر، روشن می­کند.

گفتنی است تمامی اماکن و مسیرهای تاریخی بر روی تصاویر ماهواره­ای و با دقت زیادی پیاده شده که اعتماد به این نقشه­ها را برای مخاطبان بسیار بالا برده است. گاهی نقشه یک راه تجاری و تشخیص دقیق موقعیت قبایل و منازل مسیر چندین ماه کار گروهی لازم دارد؛ لذا برخی از علما اذعان داشتند که این کار به دلیل حوصله و دقتی که در شناسایی اماکن و آثار تاریخی دارد، می­تواند نقش مهمی در برطرف کردن برخی ابهامات تاریخی بردارد.

کانون نشر احکام نیز که یکی از گروه­های فعال مؤسسه است بعد از ۵ سال از شروع فعالیت خود و گذشت بیش از ۳۰۰۰۰ نفر ساعت توانسته است اولین رساله مصور کشور را طبق نظر هفت نفر از فقهای بزرگ شیعه تولید کند که از سوی مراجع بزرگوار مورد تقدیر قرار گرفت و صاحب نظران زیادی این کتاب را حرکتی مهم و مؤثر در نشر احکام اسلامی دانستند.

در حال حاضر فعالیت کانون نشر احکام در قالب سه گروه ادامه دارد که به شرح زیر است:

1. گروه تولید رساله مصور؛ پیش بینی ما این است که به خواست الهی این کتاب با ۱۶ موضوع اصلی طی ۲ سال آینده به بازار عرضه شود.
2. کتاب­ها و جزوات موضوعی احکام ویژه اصناف و گروه­های مختلف مانند احکام شهروندی، احکام آرایشگری، احکام خرید و فروش، احکام پوشش بانوان، احکام موسیقی، احکام قرآن، احکام محرم و نامحرم، احکام خوردنی­ها و آشامیدنی­ها و ... .
3. پوسترهای احکام ویژه مساجد، مدارس و ادارت.

یادآوری می­­شود که نوع کارهای کانون به صورت تصویری و آموزشی و مطابق با نظرات هفت نفر از فقهای بزرگوار می­باشد.

تولیدات دیگری نیز در مؤسسه به چاپ رسیده و یا در حال تدوین است که از جمله می­توان مجموعه شهدای عصر معصومین علیهم السلام را نام برد. این مجموعه به امید خدا در ۶ جلد به چاپ خواهد رسید و هم اکنون جلد اول آن که با موضوع شهدای عصر پیامبر صلی الله علیه و آله در نوبت چاپ دوم است و به زودی نیز کتاب شهدای عصر حسینی علیه السلام زیر چاپ خواهد رفت. تألیف این کتاب را حجة الاسلام بنایی با همکاری عده­ای از محققان به عهده دارند.

همین طور کتاب جهان در عصر بعثت از دیگر آثار مؤسسه است که گروه پژوهش­های قرآنی به عنوان اولین تولید خود و به عنوان مقدمه­ای برای ورو د به مباحث قرآنی و بررسی آیات به چاپ رسانده است.

ان شا الله به زودی پایگاه اطلاع رسانی مؤسسه اطلس تاریخ شیعه اطلاعات مفیدی را در اختیار فضلا و دانشجویان و سایر  بازدیدکنندگان محترم قرار خواهد داد. آدرس سایت: atlasshia.ir